|
لیکن پلان
بیماری لیکن پلان یکی ازبیماریهای شایع پوست است که درآن ضایعات التهابی ، خارش داردرپوست رخ داده ومی تواند مخاط وفولیکول مووناخن را نیز گاهی درگیرسازد . علت این بیماری به درستی شناخته نشده است. اما احتمال آن وجود دارد که این بیماری نیزیک بیماری با واسطه فعالیت سیستم ایمنی باشد . این بیماری درتمام جهان ودرهمه نژادها رخ می دهد . درحدود 1تا2% مواقع این بیماری می تواند به شکل فامیلی نیز بروز کند . بیماری لیکن پلان درسنین میانسالی شایعتر بوده اما حتی کودکان را نیز می تواند درگیرسازد(4% موارد) . ضایعات اولیه بیماری به شکل برجستگیهای پوستی به رنگ بنفش با سطح صاف می باشد که معمولاً اندازه آنها نیزکوچک است . رنگ ضایعات ابتدا قرمز بوده اما ضایعات پیشرفته تربنفش هستند. ضایعات طول کشیده تروضایعات درحال بهبودی اغلب قهوه ای پررنگ نیزمی توانند باشند . سطح ضایعات براق ، خشک همراه پوسته های چسبیده به ضایعه است . همنیطور ممکن است درسطح ضایعات خطوطی سفید یا خاکستری دیده شود که این خطوط را ویکهام استریا می نامند . اندازه ضایعات لیکن پلان معمولاً حدود نیم تا یک سانتیمتر است . محل این ضایعات بیشتردرساعد ، ساق پا ، پشت دستها وناحیه تناسلی آقایان می تواند باشد . خارش دربیماری لیکن پلان معمولاً شدید است وبیشتربیماران جهت خاراندن ضایعات این بیماری آنها را می مالند وکمترممکن است که ضایعات را زخمی کنند وبنابراین ضایعات لیکن پلان معمولاً سالم می مانند واین ازلحاظ تشخیصی می تواند به پزشک کمک نماید که بهترآنها را تشخیص دهد . سیراین بیماری خیلی می تواند متفاوت باشد . واین تفاوت بیشتربه محل درگیری بیماری وهمینطورنوع کلینیکی آن بستگی دارد . دوسوم بیماران دچارضایعات پوستی کمترازیکسال دچاربیماری هستند واکثربیماران درسال دوم ابتلا به بیماری خودبخود بهبود می یابند . ضایعات مخاطی بیماری مزمن تربوده ودربیماران بهبود یافته نیز احتمال عود بیماری وجود دارد . ضایعات مخاطی بیماری به اشکال مختلف می تواند بروز کند ولی اشکال شایع آن بصورت خطوط سفید شبکه ای درمخاط طرفی دهان وهمینطورزخمهای دهانی می باشد . ضایعات شبکه ای هیچگونه ناراحتی برای بیمار ایجاد نمی کند اما کشف آنها درمعاینه می تواند به تشخیص بیماری کمک کند . ضایعات دهانی زخمی شونده می تواند بسیار طول کشنده ومزمن بوده وبا ناراحتی بسیاری برای بیمار همراه باشد . گاهی ضایعات دهانی بدون ضایعات پوستی نیز رخ می دهد . 75% بیماران دچارلیکن پلان دهانی زن هستند . تغییرات ناخنی درحدود 10% موارد لیکن پلان رخ می دهد واین تغییرات درکودکان شایعتراست . شایعترین تغییرات ناخنی بیماری افزایش خطوط ناخنی وشکاف برداشتن صفحه ناخنی می باشد . گرفتاری موها دربیماری لیکن پلان بیشتربصورت ریزش موی همراه با ایجاد پوست نازک شده می باشد که به این نوع ریزش مو، بدون درنظرگرفتن علت آن ، ریزش موی سیکاتریسیل می گویند . این نوع ریزش مو معمولاً برگشت پذیرنیست وباید درصورت وجود ضایعات پوستی همراه با ریزش مو درسراقدام به درمان های قویتری نمود تا ازصدمه به موها جلوگیری شود . لیکن پلانوپیلاریس نامی است که به بیماری لیکن پلانی داده شده که باعث گرفتاری موها می شود . این حالت بیشتردرخانمها دیده شده که حدود 20% آنها دارای ضایعات شبکه ای دردهان بوده وحدود 30% آنها دارای ضایعات پوستی لیکن پلان هستند.
درمان : ضایعات محدود وبا تعداد کم را می توان با استروییدهای موضعی وتزریقی داخل ضایعه درمان نمود . دربیمارانی که ضایعات گسترده تر دارند می توان ازاسترویید های خوراکی نیزاستفاده کرد. وبهتراست این دارو با دوز کاهش یابنده تجویزشود تا باعث عوارضی نگردد . می توان هفته اول 60 میلیگرم درروز، هفته دوم 40 میلیگرم درروز وهفته سوم نیز20 میلیگرم درروزازاین دارو استفاده نمود وازاین زمان هرهفته 5/2 میلیگرم ازدارو کم نمود تا بیماری دچارعود نشده وعوارض دارویی باعث ناراحتی بیمارنگردد . فتوتراپی نیزدربیماری لیکن پلان می تواند مفید باشد . ازداروهای دیگری که دردرمان بیماری لیکن پلان می توان بکاربرد می توان به تاکرولیموس موضعی، رتینوییدهای خوراکی ، سیکلوسپورین ، هیدروکسی کلروکین و تالیدوماید اشاره نمود که باید مطمئناً تحت نظرمتخصص پوست مصرف شوند .
تعیین وقت ملاقات با دکتر محسن فیاض
|